Beleef de Axé van Salvador

Misschien is Salvador da Bahia wel de meest vibrerende stad van Brazilië. De stad is één van de voornaamste culturele centra van het land; onder Braziliës grootste artiesten zijn een heleboel Bahianos uit Salvador. Veel Afro-Braziliaanse cultuuruitingen – denk aan capoeira, candomblé en diverse muziekstromingen – hebben hun roots in deze bijzondere stad.

Salvador biedt veel te veel om in een kort stukje op te noemen. Veel toeristische en cultuurhistorische attracties bevinden zich in en nabij het Pelourinho, het prachtige en met Unesco-fondsen fraai geconserveerde stadshart.

Bezoek de mooie oude kerken en musea, probeer kennis te maken met een authentieke capoeira-academie, doe je tegoed aan een typische Bahiaanse maaltijd en – bovenal – laat je in de ‘flow’ van deze unieke plek meestromen. Want de sfeer van ‘axé’ die hier in de lucht hangt is uiteindelijk de grootste attractie van de Bahiaanse hoofdstad.

Fair trade-producten uit Brazilië

Barbosa do Brasil is een Nederlandse organisatie die fair trade-producten uit Brazilië importeert. De organisatie importeert producten van meer dan 35 kleinschalige producentengroepen in Brazilië en betaalt daarvoor een eerlijke prijs aan de producent. Barbosa do Brasil koopt producten in volgens de principes van eerlijke handel. Door de import van goederen uit Brazilië bevordert Barbosa do Brasil de locale werkgelegenheid. De gemaakte winst wordt besteed aan scholing- en werkgelegenheidsprojecten in Brazilië. Neem een kijkje op http://www.barbosa.nl/

Veel info via de startpagina

Bij het zoeken naar informatie over Brazilië is – vanzelfsprekend bijna – de Startpaginadochter van het land een uitstekend beginpunt. De pagina, te vinden op http://brazilie.startpagina.nl/ is up to date en bevat een grote hoeveelheid links.

Charmant toerisme in Arraial d'Ajuda

Als wij een weekje naar het strand willen gaan we vaak naar Arraial d’Ajuda. De meest originele bestemming is het niet, want Arraial is al ruim een decennium zeer toeristisch. Maar toch, het stadje heeft haar charme behouden. Arraial is eigenlijk een voorbeeld van de manier waarop je toerisme kunt omarmen zonder wansmaak. Het dorp is nog steeds mooi, relaxed (behalve met carnaval natuurlijk) en de mensen zijn nog steeds ontzettend vriendelijk.

Arraial heeft bovendien talloze sfeervolle pousada’s, veel leuke winkels en restaurantjes en prachtige stranden. Onze absolute favoriet is Praia da Pitinga, waarover je elders op dit log meer kunt lezen. Je kunt naar Pitinga wandelen over het strand in ca. 30 minuten, als je op de terugweg moe bent neem je een busje terug naar het dorp.

Ga op zondagavond naar het pleintje van de Shopping d’Ajuda aan de Rua do Mucugê. Al jaren is het daar op zondag vanaf negen uur ’s avonds forró-avond, en danst de lokale jeugd de zwoele avond stuk.

Tarsila do Amaral

Het werk van Tarsila do Amaral herken je uit duizenden; en in zekere zin horen de schilderijen die Tarsila naliet net zozeer bij Brazilië als samba, caipirinha en futebol.

Tarsila (1886 - 1973) groeide op in een zeer welgesteld milieu van koffieplanters in de deelstaat Sao Paulo. Door die achtergrond kon zij vele reizen maken, en ontmoette ze – onder meer in Parijs – diverse grote kunstenaars uit het begin van de twintigste eeuw. Die Europese ervaringen weerhielden Tarsila er niet van een zeer Braziliaanse stijl te ontwikkelen. Met die nadruk op het belang van een eigen, Braziliaanse stijl werd Tarsila - samen met haar man Oswald de Andrade - een belangrijke vertegenwoordiger van het Braziliaanse modernisme uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Het schilderij op de afbeelding hierboven heet Antropofagia, net als de kunstenaarsbeweging waar Tarsila en Oswald lid van waren.

Uitgebreide informatie over Tarsila tref je op de tweetalige (Portugees-Engelse) website http://www.tarsiladoamaral.com.br/

Meenemen naar huis: Marajoara-aardewerk

Brazilië heeft geen pre-Colombiaanse cultuurschatten zoals je die in – bijvoorbeeld – Peru of Guatemala aantreft. Toch woonden er talloze Indianenvolken in het land toen de Portugezen er ruim 500 jaar geleden voet aan wal zetten. Van enkele van die culturen zijn – vooral in de vorm van keramiek – nog erfenissen uit de pre-koloniale tijd bewaard gebleven. Het meest bekend is de Marajoara-cultuur, waarvan verschillende bijzondere voorwerpen te zien zijn in het Museu Goeldi in Belém.

Het aardige is dat ook vandaag nog keramiek wordt geproduceerd in de stijl van de Marajoara. Die keramiek is vaak erg mooi en overstijgt absoluut het niveau van de gemiddelde toeristen-hebbedingetjes. Op verschillende plaatsen in Brazilië vind je winkels die gespecialiseerd zijn in de verkoop van aardewerk in Marajoara-stijl.

Een on-Braziliaanse hoofdstad?

In de jaren vijftig van de vorige eeuw kwam toenmalig president Juscelino Kubitchek op het wonderlijke idee om op een hoogvlakte ‘in the middle of nowhere’ een nieuwe hoofdstad te gaan bouwen. Kubitchek was bepaald niet de eerste die zo’n plan lanceerde; vanaf de achttiende eeuw dook het voorstel een nieuwe hoofdstad te bouwen regelmatig op in regeringskringen. Een veelgenoemde reden was dat een hoofdstad in de binnenlanden het land minder kwetsbaar maakte voor vijandelijke invasies dan een hoofdstad – Rio de Janeiro - aan de kust.

Kubitchek was wel de eerste die het plan van theorie naar praktijk tilde. Hij formeerde een elitekorps van stedenbouwers en architecten, waarvan Oscar Niemeyer de belangrijkste was.
Op de tekentafel werd een nieuwe hoofdstad ontworpen. Niemeyer ontwierp de voornaamste regeringsgebouwen, die zonder uitzondering ook vandaag nog gelden als hoogtepunten van moderne architectuur.

Het is niet moeilijk om met deze bizarre stad een soort haat-liefdeverhouding te ontwikkelen. Je raakt snel gefascineerd door de schoonheid van de architectuur. Tegelijkertijd mist de stad iets: voor de dynamiek en de rommelige vrolijkheid van het gewone Braziliaanse leven lijkt in deze megalomane omgeving geen plaats te zijn. Daarmee is Brasilia – hoe paradoxaal – wat mij betreft zowel de hoofdstad als de minst Braziliaanse stad van Brazilië.

Nog een grappige noot: alle ambtenaren die ik in Brasilia sprak vonden de stad saai en droomden van vakanties naar hun ‘terra’; alle taxichauffeurs die ik in Brasilia sprak waren enthousiast over de stad en roemden de veiligheid, de schoonheid en de goede voorzieningen ...